Czy Polacy przepłacają za bitcoina? Premia złotówkowa, kimchi i Coinbase

Bitcoin za złotówki: ceny na rynkach z parą BTC-PLN

Premia to o ile procent cena bitcoina w złotych różni się od ceny światowej przeliczonej na złote. Plus oznacza, że w złotych jest drożej, minus, że taniej. Bierzemy środek między najlepszą ofertą kupna i sprzedaży, a nie ostatnią transakcję, bo na mniejszych rynkach ostatnia transakcja bywa sprzed kilku minut.

Środek: średnia z najlepszej oferty kupna i sprzedaży. Kupując od ręki, płacisz cenę z kolumny „Kupujesz po” i prowizję giełdy. Spread: różnica między najlepszą ofertą sprzedaży i kupna. Kanga kieruje klientów z UE na platformę Kanga Exchange EU z licencją MiCA, na której handel za złote jest dopiero zapowiedziany. Dlatego premię złotówkową liczymy z Bybit EU, a notowania Kangi pokazujemy jako punkt odniesienia.

Dolar cyfrowy w złotych: USDT i USDC

Wiele osób kupuje bitcoina w dwóch krokach: najpierw stablecoin (USDT albo USDC, warte ok. 1 dolara) za złote, potem bitcoina na dużej giełdzie. Premia stablecoina pokazuje, ile kosztuje sam pierwszy krok, czyli wymiana złotych na cyfrowe dolary. Jeśli jest podobna do premii złotówkowej bitcoina, to cała różnica bierze się z wymiany waluty, a nie z popytu na samego bitcoina.

USDT porównujemy z dolarem po bieżącej cenie USDT w dolarach (Kraken, Coinbase), USDC liczymy jako równy 1 dolarowi. Obrót: wartość transakcji z 24 godzin w złotych.

Premie w czasie

Linia nad zerem: bitcoin na danym rynku był droższy niż na świecie, pod zerem: tańszy. Najedź na wykres, żeby zobaczyć wartość z wybranego dnia.

Z czym porównujemy

Cena światowa to średnia ze środka książki zleceń BTC-USDT na dwóch największych giełdach, przeliczona na dolary po bieżącej cenie USDT. Na złote i wony przeliczamy ją po bieżącym kursie rynkowym, a gdy ten jest niedostępny, po kursie Europejskiego Banku Centralnego albo NBP.

Co oznacza premia i skąd się bierze

Premia złotówkowa

Gdyby przenoszenie pieniędzy było darmowe i natychmiastowe, bitcoin kosztowałby wszędzie tyle samo. W praktyce, żeby zarobić na różnicy, trzeba wpłacić złotówki, kupić bitcoina, przelać go na inną giełdę, sprzedać za dolary i wymienić je z powrotem. Każdy krok kosztuje: opłaty za wpłatę i wypłatę, spread na walucie, czas przelewu i ryzyko, że w tym czasie cena się zmieni. Dopóki różnica jest mniejsza niż te koszty, nikt jej nie zamyka.

Rynek bitcoina za złotówki jest wielokrotnie mniejszy niż rynek w dolarach i USDT. Ma mniej ofert, szerszy spread i wolniej nadąża za światem, zwłaszcza przy gwałtownych ruchach. Gdy w Polsce wiele osób kupuje naraz, na przykład po głośnych wzrostach, cena w złotych potrafi uciec w górę szybciej niż światowa, a w panice spaść niżej.

Dlatego warto patrzeć na dwie liczby naraz: premię bitcoina i premię stablecoina (USDT, USDC) w złotych. Gdy są podobne, różnica bierze się głównie z kosztu wymiany złotych na dolary. Gdy premia bitcoina jest wyraźnie wyższa, to sygnał większego popytu na samego bitcoina w Polsce.

Premia kimchi: termometr koreańskiej euforii

Korea Południowa ma jeden z najaktywniejszych rynków kryptowalut na świecie, ale mocno odcięty: cudzoziemcy praktycznie nie mogą tam handlować, a Koreańczycy mają ograniczenia w przelewach za granicę. Różnica cen nie znika więc tak szybko jak gdzie indziej. W euforii na przełomie 2017 i 2018 roku sięgała kilkudziesięciu procent. Dziś traderzy traktują ją jako miarę nastrojów koreańskich inwestorów indywidualnych: wysoka i rosnąca często towarzyszyła lokalnym szczytom, ujemna okresom zniechęcenia.

Coinbase premium: popyt w USA

Coinbase to największa amerykańska giełda kryptowalut. Handlują na niej głównie Amerykanie, w tym fundusze i firmy inwestycyjne, a ceny są w prawdziwych dolarach. Gdy bitcoin jest tam droższy niż na giełdach rozliczanych w USDT, kupujący z USA są aktywniejsi niż reszta świata. Traderzy obserwują ją szczególnie w godzinach sesji w Nowym Jorku i w dni dużych napływów do amerykańskich funduszy ETF na bitcoina.

Kurs NBP czy kurs rynkowy?

Premia mocno zależy od kursu walut, po którym przeliczamy cenę światową. NBP ogłasza kurs średni dolara raz dziennie, w dni robocze ok. południa, a rynek walutowy działa dalej i w weekendy stoi. Główny wynik liczymy z bieżącego kursu rynkowego, a dla porównania podajemy premię wobec kursu NBP. W weekendy i święta kurs rynkowy to kurs z ostatniego zamknięcia, a darmowe źródła kursów potrafią różnić się między sobą o ok. 0,1–0,2%. Premii w granicach kilku dziesiątych procenta nie należy więc czytać zbyt dosłownie.