Sui (SUI): kurs w PLN i USD

Prognoza Sui: scenariusze oparte na zmienności

Nie przewidujemy ceny Sui. Poniższe zakresy wynikają wyłącznie z tego, jak mocno cena wahała się w ostatnich 30 dniach (średnio ok. 5,46% dziennie). Mówią, jak szeroko cena zwykle się poruszała, a nie dokąd zmierza.

Model zakłada brak kierunku (zero trendu) i że przyszła zmienność będzie podobna do ostatnich 30 dni. Zakres ±1σ (sigma, odchylenie standardowe) obejmuje według teorii ok. 68% wyników, a ±2σ ok. 95%. Rynki kryptowalut mają „grubsze ogony”, więc skrajne ruchy zdarzają się częściej, niż model zakłada.

Sprawdzenie wstecz. Na historii z OKX (od 2021 r., 50 monet, próbki bez nakładania się) faktyczna zmiana ceny mieściła się w zakresie ±1σ w 68,3% przypadków przy horyzoncie 7 dni i w 67,3% przy 30 dniach. Teoretycznie powinno być ok. 68%. Dla Sui osobno: 68,4% (7 dni, 174 obserwacji) i 62,5% (30 dni, 40 obserwacji). Cały test.

Dlaczego nie podajemy ceny na 2030 ani 2050?

Bo nikt nie potrafi jej wiarygodnie wyliczyć. Tabele prognoz na kilkadziesiąt lat to wynik założeń, nie wiedzy. Wolimy pokazać, co da się zmierzyć: jak bardzo cena się wahała i jak często ta miara się sprawdzała.

Czym jest Sui?

Sui to samodzielna sieć pierwszej warstwy, uruchomiona 3 maja 2023 r. Rozwojem protokołu zajmuje się firma Mysten Labs, założona w 2021 r. przez byłych inżynierów i badaczy projektu Diem (dawniej Libra). W tym projekcie powstał język Move, którego używa też Aptos. Repozytorium opisuje Sui jako platformę kontraktów o dużej przepustowości i niskim opóźnieniu, z modelem programowania zorientowanym na aktywa. Natywnym tokenem jest SUI: płaci się nim za transakcje, blokuje go się w stakingu i głosuje się jego udziałami. Dokumentacja wyróżnia środowiska: sieć główną, testową i deweloperską oraz lokalną do prób na własnym komputerze.

Najważniejsza różnica wobec Ethereum czy Solana dotyczy modelu danych. Zamiast księgi kont Sui przechowuje stan jako zbiór obiektów: każda moneta, bilet czy kolekcja to osobny obiekt z identyfikatorem, typem i właścicielem. Obiekt może należeć do jednego adresu, być wspólny dla wielu użytkowników albo niezmienny. Z tego podziału wynika sposób działania całej sieci. Przy starcie nie rozdano tokenów w airdropie, czyli darmowej dystrybucji dla użytkowników, a większość podaży rozpisano w harmonogramie uwalniania.

Jak działa Sui?

Obiekty należące do jednego adresu przetwarza się na tak zwanej szybkiej ścieżce: transakcja nie wymaga globalnego ustalania kolejności, bo nikt inny nie może na takim obiekcie operować. Obiekty wspólne, na przykład pula płynności albo rynek, wymagają konsensusu, czyli uzgodnienia kolejności przez walidatorów. Używa się do tego protokołu Mysticeti, opartego na skierowanym grafie acyklicznym (ang. DAG, directed acyclic graph). Wielu walidatorów proponuje w nim bloki równocześnie, a zatwierdzenie wymaga trzech rund wiadomości, czyli teoretycznego minimum dla protokołów odpornych na błędy bizantyjskie.

Sieć działa w modelu DPoS (ang. delegated proof of stake, delegowany dowód stawki): posiadacze SUI delegują stawkę walidatorom. Czas dzieli się na epoki trwające 24 godziny. Na ich granicy zmienia się skład walidatorów i wypłacane są nagrody. O wejściu do zbioru walidatorów decyduje według propozycji SIP-39 minimalny udział w sile głosu, a nie stała kwota.

Aplikacje są pakietami w języku Move. W jednej transakcji można złożyć do 1024 poleceń (ang. programmable transaction blocks, programowalne bloki transakcji), które wykonują się atomowo: jeśli jedno zawiedzie, nie zostaje zastosowane żadne. Opłata to suma kosztu obliczeń i kosztu przechowywania danych.

Do czego służy SUI?

SUI pełni cztery role: opłaty za transakcje, staking w konsensusie, udział w głosowaniach i zwykły nośnik wartości. Najmniejsza jednostka to MIST, czyli jedna miliardowa SUI. Model obiektowy sprzyja zastosowaniom, w których zasób ma jednego właściciela, jak kolekcje NFT, przedmioty w grach czy bilety. Obiekty wspólne obsługują protokoły finansowe, między innymi giełdy zdecentralizowane i pule płynności. Obiekty niezmienne służą do przechowywania opublikowanych pakietów kodu i danych, które mogą czytać równocześnie wszystkie transakcje.

Język Move pozwala twórcy zapisać w kodzie reguły tworzenia, przekazywania i zmiany każdego aktywa. Dokumentacja przypomina, że do obiektu wspólnego może odwołać się każdy, więc autoryzację trzeba wpisać w kod kontraktu.

Tokenomia SUI

Całkowita podaż jest ograniczona do 10 000 000 000 SUI, co dokumentacja określa jako twardy limit. Przy uruchomieniu sieci w obiegu była tylko niewielka część, a resztę uwalnia harmonogram, którego tempo zależy od potrzeb sieci. Pule obejmują rezerwę społeczności zarządzaną przez Sui Foundation, skarbiec Mysten Labs, wczesnych współtwórców oraz inwestorów. Roczny okres blokady dla pierwszych inwestorów skończył się w maju 2024 r.

Nagrody stakingowe składają się z opłat transakcyjnych i tymczasowych dopłat, które mają zniknąć, gdy ilość tokenów w obiegu zbliży się do limitu. Wypłacane są po każdej epoce i od razu zwiększają stawkę. Fundusz magazynowania (ang. storage fund) gromadzi opłaty za przechowywanie danych i nie wydaje kapitału, a jedynie jego zyski, z których większość trafia do walidatorów. Im więcej danych trafia do sieci, tym więcej SUI zostaje w funduszu, co zmniejsza ilość monet w obiegu. Po usunięciu danych użytkownik odzyskuje obecnie 99 proc. opłaty za przechowywanie.

Co wpływa na kurs Sui?

Kurs SUI reaguje na koniunkturę całego rynku kryptowalut, ale w jego przypadku ważniejszy bywa kalendarz podaży. Liczy się harmonogram uwalniania tokenów z pul, bo zwiększa on ilość monet dostępnych dla rynku, oraz stopniowe wygasanie dopłat do nagród stakingowych, które zmienia opłacalność delegowania. Staking wiąże część monet, a fundusz magazynowania wyłącza kolejną część z obiegu, więc zachowania delegujących też mają znaczenie.

Liczą się również rozwój aplikacji w modelu obiektowym, na przykład gier i protokołów finansowych, oraz konkurencja z innymi platformami pierwszej warstwy. Dochodzą decyzje o zmianach protokołu i regulacje dotyczące kryptoaktywów. Znaczenie ma także to, że opłaty i nagrody rozlicza się w SUI, więc aktywność użytkowników przekłada się na dochody walidatorów i delegujących niezależnie od nastrojów.

Ryzyka związane z Sui

Sieć działa od maja 2023 r., więc ma krótszą historię sprawdzania w realnych zagrożeniach niż starsze platformy. Model obiektowy i język Move wymagają innego podejścia niż Solidity, a kodu z Ethereum nie da się po prostu przenieść. Błąd w autoryzacji obiektu wspólnego może otworzyć lukę w kontrakcie. Walidator może zmienić prowizję od nagród bez uprzedzenia, a kara za słabą pracę walidatora, czyli utrata nagród za epokę, obciąża też delegujących. Duża część podaży należy do pul zarządzanych centralnie lub podlegających harmonogramowi, a dopłaty do nagród są tymczasowe.

Sui w liczbach

Cena Sui wynosi 4,56 zł$1,17, a zmiany to +0,90% w 24 h, −5,25% w 7 dni i +56,55% w 30 dni. Cena jest 42,1% poniżej maksimum z ostatnich 300 dni. Notowanie jest 37,9% powyżej średniej kroczącej z 200 dni (SMA 200). Zmienność z ostatnich 30 dni (104,2% rocznie) jest zbliżona do mediany monet z portalu (91,2%). Pod względem wolumenu 24 h na OKX jest na 8. miejscu wśród 196 monet z portalu.

Sui w skrócie

Oficjalne linki Sui

• Strona projektu (otwiera się w nowej karcie)
• Repozytorium (GitHub) (otwiera się w nowej karcie)
• Dokumentacja i opis techniczny (otwiera się w nowej karcie)
• Eksplorator bloków (otwiera się w nowej karcie)

To zewnętrzne strony, nad którymi nie mamy kontroli. Sprawdź dokładnie adres, zanim podasz jakiekolwiek dane, i nigdy nie podawaj nikomu frazy odzyskiwania ani kluczy API.

Załóż konto na OKX (otwiera się w nowej karcie)

To link partnerski: możemy dostać prowizję, a Ty nie płacisz więcej. Szczegóły. Przed założeniem konta przeczytaj ostrzeżenie o ryzyku. Masz już konto OKX bez naszego kodu? Zobacz, jak je połączyć.