Cardano (ADA): kurs w PLN i USD

Prognoza Cardano: scenariusze oparte na zmienności

Nie przewidujemy ceny Cardano. Poniższe zakresy wynikają wyłącznie z tego, jak mocno cena wahała się w ostatnich 30 dniach (średnio ok. 3,81% dziennie). Mówią, jak szeroko cena zwykle się poruszała, a nie dokąd zmierza.

Model zakłada brak kierunku (zero trendu) i że przyszła zmienność będzie podobna do ostatnich 30 dni. Zakres ±1σ (sigma, odchylenie standardowe) obejmuje według teorii ok. 68% wyników, a ±2σ ok. 95%. Rynki kryptowalut mają „grubsze ogony”, więc skrajne ruchy zdarzają się częściej, niż model zakłada.

Sprawdzenie wstecz. Na historii z OKX (od 2021 r., 50 monet, próbki bez nakładania się) faktyczna zmiana ceny mieściła się w zakresie ±1σ w 68,3% przypadków przy horyzoncie 7 dni i w 67,3% przy 30 dniach. Teoretycznie powinno być ok. 68%. Dla Cardano osobno: 63,9% (7 dni, 252 obserwacji) i 69,0% (30 dni, 58 obserwacji). Cały test.

Dlaczego nie podajemy ceny na 2030 ani 2050?

Bo nikt nie potrafi jej wiarygodnie wyliczyć. Tabele prognoz na kilkadziesiąt lat to wynik założeń, nie wiedzy. Wolimy pokazać, co da się zmierzyć: jak bardzo cena się wahała i jak często ta miara się sprawdzała.

Czym jest Cardano?

Cardano to publiczna sieć smart kontraktów z tokenem ADA, uruchomiona 23 września 2017 r. Rozwijają ją niezależne organizacje: firma inżynieryjna Input Output Global (IOG, dawniej IOHK), Fundacja Cardano oraz spółka Emurgo. Kod węzła napisano w funkcyjnym języku Haskell, a zmiany protokołu opisuje się w publikacjach naukowych, takich jak praca o protokole Ouroboros, poddawanych recenzji. Najmniejszą jednostką tokena jest lovelace, czyli jedna milionowa ADA.

Rozwój podzielono na ery. Byron dał podstawową sieć i możliwość obrotu tokenem. W lipcu 2020 r. era Shelley przeniosła tworzenie bloków na pule stakingowe. Era Goguen dodała najpierw tokeny natywne (Mary), a we wrześniu 2021 r. smart kontrakty (Alonzo). Kolejne zmiany przyniosły optymalizacje (Basho), a od ery Voltaire sieć wprowadza zarządzanie przez głosowanie, które uruchomiono w dwóch etapach, w 2024 i 2025 r.

Od Ethereum sieć odróżnia model rozliczeń. Zamiast kont ze stanem Cardano używa eUTXO, rozszerzonego UTXO (ang. unspent transaction output, niewydane wyjście transakcji) znanego z Bitcoina: wyjścia przenoszą dodatkowe dane, a skrypt sprawdza tylko transakcję i jej wejścia.

Jak działa Cardano?

Konsensus opiera się na PoS (ang. proof of stake, dowód stawki) w rodzinie protokołów Ouroboros. Czas dzieli się na sloty trwające sekundę, a sloty na epoki liczące 432 000 slotów, czyli pięć dni. Lidera każdego slotu wybiera się losowo, z prawdopodobieństwem proporcjonalnym do stawki, za pomocą funkcji VRF (ang. verifiable random function, weryfikowalna funkcja losowa). Tylko część slotów ma lidera, więc blok powstaje średnio co 20 sekund. Bezpieczeństwo zakłada, że uczciwi uczestnicy kontrolują większość stawki, a węzły nie cofają łańcucha głębiej niż o 2160 bloków.

Posiadacze ADA delegują stawkę do pul stakingowych, składając certyfikat w łańcuchu. Monety nie opuszczają portfela, nie są blokowane i można je wydać w każdej chwili, a delegacja nie podlega slashingowi, czyli odebraniu części stawki. Pula tworzy bloki proporcjonalnie do powierzonej jej stawki, a nagrody dzielone są co epokę po odjęciu kosztów i marży operatora.

W modelu eUTXO powodzenie transakcji zależy wyłącznie od niej samej i od jej wejść, a nie od reszty łańcucha. Dlatego opłatę da się obliczyć dokładnie przed wysłaniem, a transakcja nie może zawieść w połowie wykonywania skryptu. Transakcje, które nie zużywają tych samych wyjść, można sprawdzać równolegle. Programy, zwane skryptami, kompiluje się do formatu Plutus Core, a wymaga to innego projektowania aplikacji niż w sieciach z kontami.

Do czego służy ADA?

ADA pokrywa opłaty za transakcje i uruchamianie skryptów, a przewidywalność opłat wynika z modelu eUTXO. Drugie zastosowanie to staking: delegowanie stawki pulom w zamian za nagrody. Trzecie to udział w zarządzaniu: posiadacz może głosować na własną rękę albo oddać głos delegowanemu przedstawicielowi, zwanemu DRep.

Od ery Mary księga obsługuje też tokeny natywne, wystawiane bez osobnych kontraktów, więc za jej pośrednictwem można tworzyć własne aktywa i kolekcje cyfrowych przedmiotów. Na Cardano działają aplikacje DeFi (ang. decentralized finance, zdecentralizowane finanse) i narzędzia oparte na skryptach Plutus, a opłaty za nie rozlicza się w ADA. Koszt transakcji jest znany z góry, więc aplikacja może pokazać użytkownikowi dokładną kwotę, zanim ten ją podpisze.

Tokenomia ADA

Podaż jest ograniczona zapisem w genezie: nigdy nie powstanie więcej niż 45 mld ADA. Na starcie utworzono nieco ponad 31 mld ADA w ramach przydziału przy uruchomieniu sieci, a pozostała część do limitu, około 13,9 mld, trafiła do rezerwy. Z rezerwy co epokę wypłaca się nagrody: w pliku genezy ustalono początkowo, że pobiera się z niej 0,3 proc. na epokę, co razem z opłatami tworzy pulę nagród.

Z puli nagród początkowo 20 proc. trafia do skarbca, a reszta do pul i ich delegujących. Skarbiec można wydawać wyłącznie przez głosowanie w ramach zarządzania na łańcuchu. Wymienione wartości to parametry protokołu, które da się zmienić w głosowaniu, więc ich aktualny poziom trzeba sprawdzać w zapisie łańcucha. Rezerwa maleje z każdą epoką, więc z czasem większy udział w nagrodach będą miały opłaty niż emisja z rezerwy.

Co wpływa na kurs Cardano?

Popyt na ADA wiąże się z użyciem sieci: im więcej transakcji i uruchomionych skryptów, tym więcej opłat, a od tego zależy też udział opłat w nagrodach stakingowych. Znaczenie ma część podaży delegowana do pul oraz tempo, w jakim rezerwa uwalnia monety jako nagrody. Rynek reaguje na decyzje zarządzania, na przykład o wydatkach ze skarbca czy o zmianach parametrów protokołu, oraz na rozwój aplikacji pisanych w modelu eUTXO. Liczy się także dostępność narzędzi i programistów, bo od niej zależy liczba aplikacji, a tym samym wykorzystanie sieci. Wpływają także regulacje dotyczące stakingu i produkty inwestycyjne oparte na ADA. Nie bez znaczenia pozostaje otoczenie rynkowe: dostępna płynność i koszt pieniądza.

Ryzyka związane z Cardano

Model eUTXO utrudnia przenoszenie programów z Ethereum i wymaga innego projektowania aplikacji, co może ograniczać napływ nowych projektów. Zarządzanie na łańcuchu działa w pełnym zakresie dopiero od 2025 r., więc jego skuteczność i odporność na koncentrację głosów wśród delegowanych przedstawicieli i pul dopiero się sprawdza. Rozwój protokołu prowadzi kilka organizacji, co zwiększa zależność od ich decyzji. Parametry ekonomiczne, takie jak dopływ z rezerwy czy udział skarbca, zmienia się w głosowaniu. Złożoność protokołu i oprogramowania w Haskellu mogą wydłużać wdrażanie zmian oraz utrudniać udział nowym operatorom.

Cardano w liczbach

Cena Cardano wynosi 0,9553 zł$0,2457, a zmiany to +2,50% w 24 h, −3,42% w 7 dni i +15,41% w 30 dni. Cena jest 49,2% poniżej maksimum z ostatnich 300 dni. Notowanie jest 15,2% powyżej średniej kroczącej z 200 dni (SMA 200). Zmienność z ostatnich 30 dni (72,7% rocznie) jest niższa niż mediana monet z portalu (91,2%). Pod względem wolumenu 24 h na OKX jest na 32. miejscu wśród 196 monet z portalu.

Cardano w skrócie

Oficjalne linki Cardano

• Strona projektu (otwiera się w nowej karcie)
• Repozytorium (GitHub) (otwiera się w nowej karcie)
• Dokumentacja i opis techniczny (otwiera się w nowej karcie)
• Eksplorator bloków (otwiera się w nowej karcie)

To zewnętrzne strony, nad którymi nie mamy kontroli. Sprawdź dokładnie adres, zanim podasz jakiekolwiek dane, i nigdy nie podawaj nikomu frazy odzyskiwania ani kluczy API.

Załóż konto na OKX (otwiera się w nowej karcie)

To link partnerski: możemy dostać prowizję, a Ty nie płacisz więcej. Szczegóły. Przed założeniem konta przeczytaj ostrzeżenie o ryzyku. Masz już konto OKX bez naszego kodu? Zobacz, jak je połączyć.